Politiepraat
Wordt Nijmegen veilig?

"De Gelderlander is zo antipolitie als maar zijn kan." Een boude bewering over deze in veler ogen rechtse krant. De uitspraak krijgt een extra lading wanneer deze uit de mond komt van de korpschef Politie Gelderland-Zuid, Bert Poelert. Hij deed hem na afloop van het door LUX en de Gelderlander georganiseerde debat 'Blauw Nijmegen'.

door Max van Wel

'Een confrontatie tussen politiek, politie en burgers', moest het volgens de aankondiging worden. De debatavond van 22 januari in LUX met de uitdagende vraag 'Wordt Nijmegen veilig?' kwam echter nauwelijks van de grond. Tekenend is dat de opmerkelijkste uitspraak pas na afloop volgde.

Tijdens het napraten in de caféruimte trokken twee actieve bewoners uit Dukenburg de Nijmeegse hoofdcommissaris aan zijn jas vanwege een bericht in de Gelderlander. Daar stond in de kop dat de politie liever een bende oprolt dan overlast aanpakt. "Ik neem geen verantwoording voor wat in de Gelderlander staat", reageerde de hoogste baas van de plaatselijke politie terwijl hij met zijn handen afwerende bewegingen maakte. Om er direct aan toe te voegen dat de Gelderlander "antipolitie" is. "Voor wat de Gelderlander schrijft, moet u bij die meneer zijn", vervolgde een amicale Poelert en wees met het pilsje in de hand naar de drie meter verderop staande chef stadsredactie Rob Jas-pers.

Nog geen halfuur daarvoor maakte Poelert in een afgeladen zaal deel uit van het forum onder leiding van diezelfde Jaspers. Daarin werd de notitie besproken van de Nijmeegse gemeenteraad over het veiligheidsbeleid. De avond had een veelbelovend begin met betrokken buurtbewoners die als ervaringsdeskundigen hun zegje deden. En het broeide in de zaal. In Neerbosch-Oost had de redactie van het wijkblad Partituur huis-aan-huis een oproep verspreid om het debat bij te wonen. "In de wijk Neerbosch-Oost telt de politie de meeste delicten", stond in het pamflet.

Helaas werd de zaal daarna murw gemaakt met een PowerPointpresen-tatie van de gemeenteraadswerkgroep Integrale Veiligheid. De ambtelijke toelichting op de 'Kaderstellende notitie' sloot nauwelijks aan op wat er onder de aanwezigen leefde. De daaropvolgende discussie van het forum - waarin naast Poelert ook burgemeester Guusje ter Horst en werkgroepvoorzitter Allard Beck plaatsnamen - ontaardde onder leiding van Jaspers in een bloedstollend saai onderonsje dat voornamelijk voor ingewijden interessant was. Het pittige verwijt aan het adres van de Gelderlander dat Poelert na afloop maakte, kwam zelfs niet naar voren toen Beck hardop stelde dat de politie niet goed communiceert omdat positieve resultaten niet worden gemeld.

Dom blauw

De zogeheten nieuwe beleidskaders werden niet concreet vertaald en ervaringen van burgers kregen amper meer de ruimte. Het ongenoegen daarover kwam tot uiting doordat mensen beetje bij beetje de zaal begonnen te verlaten. Jaspers besloot daarop een trucje toe te passen dat hij net de dag ervoor had geleerd, zo lichtte hij hardop toe. Hij onderbrak het forumgesprek en vroeg via de microfoon aan de vertrekkende man en vrouw waarom ze de zaal verlieten. "Omdat het weer allemaal gewauwel wordt zoals zo vaak", was het rake antwoord. Jammer genoeg trok Jaspers hieruit niet de conclusie dat hij de discussie meer moest opentrekken en ging hij op dezelfde voet verder. Maar in ieder geval bleef vanaf dat moment de leegloop van de zaal beperkt, wellicht vanwege de vrees eveneens publiekelijk te worden aangesproken op weg naar de uitgang.

Gelukkig maar, want op het eind verscheen hoogleraar strafrecht Cyrille Fijnaut ten tonele. Onder zijn leiding is in Tilburg het veiligheidsbeleid compleet herzien. Enthousiast en met klare taal wist hij de aanwezigen aan te spreken. Meer blauw op straat om overlast tegen te gaan? "Nee", zegt Fijnaut, "je hebt recherche nodig! Want je moet weten wie de kern van zo'n groep vormt, anders pak je slechts de meelopers. Blauw dat niet weet waar het naar moet kijken, is dom blauw." Wijkgerichte aanpak? "Het is geen taak van de politie om de samenleving tot in de haarvaten te controleren", stelt Fijnaut. "Bovendien is een probleem als criminaliteit niet louter op wijkniveau aan te pakken, want dan verplaatst het zich naar elders."

Het devies van Fijnaut luidt 'geen plannen maar een programma'. "De overdaad aan organisaties moet onder duidelijke leiding worden gebundeld zodat niemand de verantwoordelijkheid op anderen kan afschuiven", aldus de professor. "Bij probleemgezinnen komen soms tien organisaties over de vloer; zorg dan dat er één verantwoordelijk is voor het geheel." De gemeente moet volgens Fijnaut als een regisseur politie, bestuur, justitie en welzijnswerk op elkaar afstemmen. "Wat dat betreft was die samenhang in een middeleeuwse stad beter georganiseerd, want daar bevond alles zich in een hand", stelde