Een grote mond met hart voor de stad

Stadspartij en Nijmegen Nu gaan samen

Reageer op dit artikel in het forum

De Stadspartij Leefbaar Nijmegen en nieuwkomer Nijmegen Nu gaan samen de verkiezingen in. Bea van Zijll de Jong-Lodenstijn, het enig overgebleven raadslid van de Stadspartij en voormalig D66 raadslid Ben van Hees gaan het gevecht aan met de traditionele partijen. Een brede lokale partij moet het vertrouwen in de politiek terug brengen. "De politiek is hier helemaal dood."

Naschrift/laatste nieuws:
Stadspartij en Nijmegen Nu toch niet samen
Inmiddels heeft vlak voor het ondertekenen van de fusiedocumenten Nijmegen Nu toch afgezien van een samengaan. De partij wil zich eerst zelfstandig verder ontwikkelen. De Stadspartij Leefbaar Nijmegen is ernstig teleurgesteld en voelt zich bedrogen.
Bij ons zaten ze nog gebroederlijk samen op de bank. Daarmee heeft De Nijmeegse Stadskrant dus niet alleen het eerste maar waarschijnlijk ook meteen het laatste dubbelinterview van Ben van Hees en Bea van Zijll.

Door Eric van Kaathoven

Bea van Zijll de Jong-Lodenstijn en Ben van Hees hebben beiden de nodige jaren in de Nijmeegse politiek achter de rug. Dat ging niet altijd over rozen, maar de politiek blijft trekken. "Ik doe het uit liefde voor de stad", zegt Van Hees. En: "Ik heb een grote mond, ik wil me uiten". Van Zijll: "Ik heb dat ook. Als ik iets zie dat niet klopt dan wil ik daar iets aan doen. Bewoners worden om de tuin geleid door een sluwe overheid die ze vooral koest wil houden. Dat is onrecht, daar kan ik niet tegen."
De Stadspartij begon de afgelopen raadsperiode met twee gemeenteraadsleden. Na de tussentijdse overstap van lijsttrekker Jan van der Meer naar GroenLinks is daar alleen Van Zijll nog van over. De manier waarop dat gegaan is, is volgens Van Zijll op zijn zachtst gezegd niet helemaal netjes. "Jan was al tijden van plan om over te stappen maar daar wisten wij niets van. Hij heeft zijn aanhang opgetrommeld en door een rare motie kon hij met behoud van zijn zetel vertrekken. Als de leden dat geweten hadden, hadden ze het nooit geaccepteerd." "Troost je Bea", valt Van Hees haar bij, "hij had het toch gedaan. Het is een publiciteitsgeil machtswellustig baasje, dat blijkt wel uit zijn politieke dagboek." (Enkeltje Nijmegen, red.) Van Zijll: "Achteraf zijn we blij dat we hem kwijt zijn. Wat hij nu bij GroenLinks doet, vind ik ook niet allemaal even goed." Van Hees opnieuw instemmend: "Ach zo'n plan voor allemaal feestjes in de wijken, dat is toch alleen maar reclame voor lokale partijen."
Van Hees heeft zelf ook de nodige ervaringen met partijconflicten. Hij was acht jaar gemeenteraadslid voor D66, waarvan zeseneenhalf als fractievoorzitter. Het waren de roerige tijden van onder andere de vuile grondaffaire. Van Hees botste met toenmalig D66 wethouder van milieu, Henk Janssen. Als enige D66-er wilde hij alle tienduizend pagina's van dit omstreden dossier openbaar maken. Hij stemde tegen het college. Het leverde hem een lastig laatste jaar in de raad op, waarna hij een tijdje weg is geweest van de lokale politiek. Van Hees "In mijn hart vind ik D66 nog steeds de beste democratische partij, landelijk gezien dan. Maar ze zijn gestopt waar ze door hadden moeten gaan. D66 had een federatie van lokale partijen moeten worden."

Politiek dood
De rentree van Van Hees begon twee jaar geleden. In een ingezonden stuk in De Gelderlander pleitte hij voor de oprichting van een brede lokale partij. Daarna nam hij zelf het initiatief voor Nijmegen Nu. Hij noemt het 'de derde generatie lokale partij'. De eerste waren de lijsten Jansen en Pietersen die het met name in het zuiden van het land goed deden. Die hadden volgens Van Hees toch een beetje een houding van: we matsen elkaar, stem jij op mij dan doe ik iets voor jou terug. De tweede generatie waren de 'one issue tegenpartijen' zoals Leefbaar Utrecht en Leefbaar Hilversum. Het succes daarvan zou aantonen dat mensen schoon genoeg hebben van de heersende politiek. De derde generatie lokale partij moet ontstaan vanuit de wijken, van onderop dus. En die partijen moeten in de theorie van Van Hees de redding van de lokale politiek worden. Want daar is heel veel mis mee. Van Hees: "Er is op lokaal niveau weinig verschil tussen GroenLinks en de VVD, die zijn inwisselbaar. De politiek is hier helemaal dood. Er heerst een sfeer van 'wij pakken jullie als we kunnen'. Ze trappen elkaar onder de zoden. De verhoudingen van negentien tegen twintig zijn verlammend. Er is geen barst gebeurd de afgelopen jaren. Schandelijk." Van Zijll onderstreept dit maar voegt er aan toe dat haar partij die al wel in de raad zit, hier bewust niet aan meedoet. "We gaan toch niet tegen iets stemmen alleen om het college dwars te zitten."

Uitgelachen
Het antwoord op al die politieke ellende moet volgens beide politici dus komen van lokale politieke partijen, die gevoed worden vanuit de wijken. Van Zijll: "Ik kom regelmatig in de wijk om te luisteren, op inspraakavonden en zo. Je kunt als raadslid ook niet alles weten. Zo hoorde ik laatst tot mijn stomme verbazing dat de speciale meldkamer van de politie in Lindenholt nooit bemand is. Dat meldt ik dan aan wethouder Bruls en die zegt dan laconiek dat hij de burgermeester er over aan haar jasje zal trekken." Van Hees begon eerder dit jaar met een tour langs de verschillende wijken. Hij sprak met veel wijkverenigingen en buurtbesturen en vroeg hen om A4-tjes met belangrijke punten. Dat bleek een moeilijkere opgave dan gedacht. Van Hees: "Er is veel aversie tegen de politiek en daar hebben wij ook last van. Bovendien valt het niet mee concrete eisen op een rijtje te zetten."
Van Zijll en Van Hees willen volledig los staan van de landelijke partijen en willen dan ook niets met Leefbaar Nederland te maken hebben. Volgens Van Hees is Leefbaar Nederland een 'grove fout'. "Een lokale partij moet niet landelijk actief worden. Dat gaat tegen de eigen doelstellingen in. En die Pim Fortuin die mag van mij helemaal de boom in, de populist." Dat er zonder binding met een landelijke partij dus ook geen lijntjes kunnen zijn naar partijgenoten in Den Haag, zien beide politici niet als een bezwaar. Van Hees: "Ten eerste zullen we niet meteen de meerderheid halen en dan zijn er dus nog genoeg afdelingen van landelijke partijen die hun zegje kunnen doen bij hun partijgenoten. Bovendien worden we vanuit Nijmegen toch gewoon uitgelachen daar in Den Haag. Neem nou wethouder Depla van de PvdA. Die had met partijgenote Netelenbos even geregeld dat de Betuwelijn en haar 'takken' maar zestien treinen voor Nijmegen op zou leveren. Later bleken het zestien treinen extra te zijn. En die doortrekking van de A73, daar wordt ook al tijden voor gelobbyd. Dat heeft geen zak opgeleverd." Van Zijll ziet nog een ander nadeel: "De traditionele partijen hebben een grote aantrekkingskracht op mensen met een voorliefde voor het pluche, mensen die een professionele politieke carrière willen. Kijk naar (CDA-wethouder) Bruls. Die wilde na zijn wethouderschap doorstromen naar de Tweede Kamer. Nu dat niet gelukt is, kiest hij toch maar weer voor Nijmegen.' Van Hees valt haar bij: "En dat gaat allemaal over de rug van de Nijmegenaren." Niet het belang van de stad maar het belang van de eigen carriäre staat immers voorop bij mensen die zich 'omhoog moeten slijmen'.

Gemanipuleer
Om samen sterker te staan hebben Van Zijll en Van Hees besloten tot een bundeling van de krachten. De Stadspartij en Nijmegen Nu gaan met een gezamenlijke lijst en een gezamenlijk kernprogramma de verkiezingen in. De derde lokale partij, Buurtbelangen van Willy van Gemert, doet niet mee aan de fusiedrang. Van Hees heeft eerder wel met hem gepraat maar hij heeft ervoor gekozen zijn eigen weg verder te gaan. "En ik loop niet achter hem aan", voegt Van Hees er aan toe.
Samen gaan betekent ondanks verschillende achtergronden toch gezamenlijke standpunten uitdragen en dat kan wel eens moeilijk zijn. Volgens Van Hees zit er echter niet veel verschil meer tussen de twee partijen. Zo zijn ze het erover eens dat een eventuele stadsbrug geen doorgaand autoverkeer mag toestaan omdat je dan de snelweg de stad binnen haalt. De kwestie MTC ligt echter moeilijker. Maar ook hier zouden de partijen steeds meer op één lijn komen. Volgens Van Zijll komen met het MTC alle problemen van de Betuwelijn terug en hebben we straks een 'schrikbarend groot, ordinair bedrijventerrein' dat heel veel extra overheidsgeld gaat kosten. Van Hees was niet zo tegen het MTC maar nu hij gehoord heeft dat het college heel eenzijdig is geïnformeerd, groeit de twijfel. Van Hees: "Als dat waar is moet het hele college opstappen. Want gemanipuleer, dat kun je niet maken."
Blijft ten slotte nog de vraag of Van Zijll en Van Hees de theorie van een brede lokale partij in de praktijk ook waar kunnen maken. Hebben ze bijvoorbeeld voldoende kader van actieve leden? Volgens Van Hees is het aantal leden niet zo van belang. Als er maar een actieve kern is. Hij zegt er zo'n tien te hebben. "Bovendien kunnen ook verenigingen en stichtingen zich bij ons aansluiten." En volgens Van Zijll is er door het vertrek van Van der Meer slechts een klein gedeelte van het kader van de Stadspartij vertrokken. Er zouden nog genoeg mensen over zijn.
Maar goed, een zetel zoals nu dat is toch wel weinig. Wat Van Hees betreft moeten dat er vijf worden. Van Hees: "En na vier tot acht jaar zien we dan ook weer meer vertrouwen bij de burgers in de lokale politiek, meer mensen die gaan stemmen."