Cultuur aan de kade
Armada weer op volle sterkte

De Armada is terug. Na een kwakkelend 2002 is editie 2003 weer een volwaardig vierdaags festival met grote toekomstplannen. Naast het water speelt ‘de mens en zijn omgeving’ een grote rol bij de programmering. Tijdens de Armada is er voor elk wat wils.
Van multimedia tot ‘gewoon’ theater, en van kunst met een grote ‘K’ tot ‘hebbedingetjes’.

door Argé Nieuwenhuijzen

Sven Ratzke foto: John Kraft

Even leek het mis te lopen met de Armada, de culturele vloot die ieder jaar in Nijmegen aanlegt. Door organisatorische en financiële problemen was het normaal vier dagen durend festival beperkt tot één avondvoorstelling. Dit jaar zijn er 46 locaties waar de cultuurliefhebber terechtkan en wordt er al gedroomd van een Armada die de twee Nijmeegse oevers van de Waal bestrijkt.
Op zo’n uitbreiding wordt alvast een klein voorschotje genomen tijdens de opening op woensdag 20 augustus. Voor de nog geheime openingsceremonie van kunstenaar Jac Splinter zijn er enkele honderden mensen nodig aan beide zijden van de Waal. Splinter wil niet meer kwijt dan dat het een kleurrijke gebeurtenis is die tot grote hoogte gaat stijgen.

Verantwoordelijk voor de programmering tijdens de Armada is projectleider Els Brouwer. Eerder was ze betrokken bij de Lindenberg en Arnhem Promo-tion. De Armada is een aan het (Waal)water gerelateerd festival. Een groot deel van de voorstellingen vindt plaats op de in de Passantenhaven aangemeerde schepen. Brouwer vertelt dat bij de programmering is geprobeerd de band met het water zo veel mogelijk centraal te stellen: "De groep Mannen in de Overgang brengt bijvoorbeeld een varende vertelvoorstelling. Ze bestaat uit de Nijmeegse musici Frank Anthonie, Ron Vervuurt en Jan Lawick. Daarnaast is iedere avond de eerste Nederlandse speelfilm Zeemansvrouwen te zien op een aan een brugpijler opgehangen filmdoek. De vertoning gaat vergezeld met nieuwe muziek die Henny Vrienten daarvoor heeft gemaakt."

Episode III

Liefhebbers van korte films kunnen terecht in een achttal caravans waar kleine producties van jonge filmmakers draaien. Deze minivoorstellingen van hooguit vijf tot tien minuten zijn een project van LUX waarmee Lux zich presenteerd tijdens Armada.Het programma wordt samengesteld door het filmcentrum, Roodkapje en Dziga. Het Nijmeegse Extrapool organiseert iedere avond een multimediaoptreden. Op de laatste avond van de Armada kunnen bezoekers onder de naam Outlaw meedoen aan een bustocht door Nijmegen. Tijdens die bustocht worden op de muren van een aantal gebouwen films geprojecteerd. Het idee is dat de busreiziger in het verhaal van de film wordt gezogen.

Imago

In de theatervoorstelling Episode III van Crux gebeurt het omgekeerde. Nadat het filmdoek letterlijk is gevallen, bevindt de hoofdpersoon van de film zich op het podium. Hoe moet het verder met hem en het filmverslaafde publiek? De interactie tussen de persoon en de omgeving speelt dit jaar sowieso een grote rol in de producties die tijdens de Armada zijn te zien. Brouwer beaamt dat het blijkbaar een trend is. "Het is een tijdsbeeld en komt in elk geval niet door een bewuste selectie bij het programmeren."

Bijzondere aandacht verdient volgens Brouwer de voorstelling Hart van Productiehuis Brabant. Daarin spelen twee vrouwen één hoofdpersoon. Die blikt terug op haar leven nadat ze in de oorlog met een Duitse officier trouwde. "Het is een voorstelling waarin de actrices op een heel mooie manier afwisselend in de huid van de hoofdpersoon kruipen", aldus Brouwer.

De half Nederlands half Duitse performer Sven Ratzke heeft wel een heel bijzonder imago opgebouwd, hij staat bekend als ‘s werelds enige mannelijke diva.

Nieuw dit jaar is De Armada bij Nacht op de zaterdagavond. Tot één uur ’s nachts zijn er voorstellingen en optredens in Museum het Valkhof, de Stratemakerstoren en de galeries Magenta, Marzee, Brouwershuis/Expo en CBKN. In de duistere gangen van de Stratemakerstoren zijn soundscapes aangelegd en bij Museum Het Valkhof kunnen nieuw ontworpen T-shirts en Balkenendelifestyle-kokers worden aangeschaft. In het Brouwershuis staat die avond een openbare biechtstoel waarin bezoekers af kunnen rekenen met hun eigen imago.

De Armada is behoorlijk uitgebreid ten opzichte van eerdere volwaardige versies. Verhalen doen de ronde dat toekomstige edities de complete Waalkades van de beide Nijmeegse zijden gaan bestrijken. Hoe staat het met die toekomstplannen? Brouwer wil daar nog niet op ingaan. "Je hebt in Nijmegen het grootste inlandse binnenvaarthavengebied van Nederland waar goed gebruik van is te maken. Maar dat is iets voor volgende jaren. Laten we voorlopig eerst van deze editie een succes maken, daarna zien we wel verder."