Newfoundland als therapie

Reageer op dit artikel in het forum

door Max van Wel

In The Shipping News ploegt de weinig assertieve goedzak Quoyle (Kevin Spacey) zich in New York onopvallend door zijn bestaan. Getraumatiseerd en gekleineerd door zijn vader is het leven voor hem slechts een gegeven, waar hij zonder verdere verwachtingen eenzaam doorheen sukkelt. Wanneer de onstuimige vrouw Petal (Cate Blanchet) op zonderlinge wijze zijn pad kruist, beleeft hij voor het eerst in zijn leven enige momenten van - voornamelijk seksueel - geluk. Het huwelijk dat volgt, is minder gelukkig. Hoewel hij om haar blijft geven, leeft zij compleet langs hem heen en duikt ze openlijk met de ene na de andere man in het bed. Als vervolgens zijn beide ouders een eind aan hun leven maken en zijn vrouw omkomt bij een auto-ongeluk, wordt hij op sleeptouw genomen door tante Agnis (Judi Dench). Zij haalt hem over om samen met zijn dochtertje te gaan wonen op de plek waar zijn voorouders leefden: een huis op de ruwe rotskust van Newfoundland, op enige afstand van een visserdorpje.

Op zoek naar werk als zetter, blijkt zijn familienaam Quoyle voor de eigenaar van het lokale krantje reden om hem meteen aan te stellen als journalist. Hij krijgt de opdracht zich toe leggen op scheepsberichten en ongelukken, en deze onderwerpen confronteren Quoyle weer met zijn trauma's. Maar het geeft Quoyle ook de mogelijkheid om eindelijk in zijn leven iets eigens te ontwikkelen en zich te ontplooien.

Met The Shipping News, dat is gebaseerd op de in 1993 verschenen gelijknamige roman van E. Annie Proulx, legt de Zweedse regisseur Hallström zich na The Cider House Rules en Chocolat opnieuw toe op een literatuurverfilming.

Net als Chocolat bevat The Shipping News surrealistische elementen, maar zonder dat die de geloofwaardigheid van het verhaal aantasten. Ondanks de vele dramatische gebeurtenissen is The Shipping News geen mistroostige film. Trauma's en verwerkingsprocessen worden niet zwaar psychologisch aangezet en geanalyseerd, maar veeleer verhalend geregistreerd. Dat heeft zijn charme, omdat het voorkomt dat de film een sentimentele inslag krijgt. Mooi is hoe het grote zwijgen in de lokale gemeenschap naar voren komt. Uit respect voor elkaar praat men niet openlijk over bepaalde zaken. Zo lukt het Quoyle maar beetje bij beetje de beladen geschiedenis van zijn voorvaderen te ontrafelen. Sommige pijnlijke gebeurtenissen houdt men uit schaamte liever voor zich en worden in stilte met zich meegedragen. Op basis van minimale aanwijzingen ontdekt Quoyle bijvoorbeeld de achterliggende tragiek van zijn tante Agnis. Voor haar, maar ook voor Quoyle, bestaat het helingsproces niet zozeer uit het individueel uitdiepen van het verleden, maar in het deel uitmaken van de gemeenschap.

Alle rollen zijn prima gecast en op natuurlijke wijze geacteerd. Kevin Spacey en Judi Dench waren zelfs genomineerd voor een Golden Globe. Het tempo van de opeenvolgende voorvallen ligt hoog. Het lijkt haast of de regisseur in recordtijd de belangrijke gebeurtenissen uit het boek erdoor wil jassen. Daarentegen zijn de scènes rustig en fraai vormgegeven. Door die combinatie blijft de film boeien tot het eind. De welhaast perfecte fotografie vormt zowel een voor- als nadeel. Het levert fluwelen beelden op, zoals de visualisatie van Quoyle's angst voor water, maar tegelijkertijd heeft het geheel daardoor meer een aanschouwelijk dan een aangrijpend karakter.

The Shipping News
Regie: Lasse Hallström
Verenigde Staten 2001